İyimserlik
Ооруп турсаң, ойноп турдум де.Hastalanıp kalsan, “oynadım durdum” de.
💬 İnleyip dursan da “oynadım, güldüm” de.
Тишим кетик болсо да, көңүлүм тетик.Dişim, gedik olsa da; gönlüm şen ve genç.
Душманга өлүм тилегенче, өзүңө өмүр тиле.“Düşmana ölüm dileyeceğine, kendine ömür dile.”
Görgü, Adet, Medeniyet
Энеси ой ойлобогон, атасы той тойлобогон.Anası oy oylamayan (düşünmeyen); atası toy toylamayan.
💬 Ana saf, baba görgüsüz, çocuklar da onlara benziyor.
Эшик ачык болсо да сурап кир.Eşik açık olsa da sorup gir.
💬 Eve girmeden üç kez sesleniniz, veya üç kez kapıyı çalın.
Хандын, (улуктун, бектин) башы, көпүрө болсо, аттап өт.Hanın başı köprü olsa da, atlayıp geç (basma)!
💬 1. Hana saygılı olmak gerek. 2. Han, bastığın için hesap sorabilir.
“Ulular köprü olsa basıp geçme.”
Эрдик кылып кой сойду (сойсоң), иттик кылып төш тартты (тартпа).Erlik edip koyun kesti de, itlik edip döş verdi.
💬 Koyunu kesip parçalamaya “cilikteme” denir. Kestikten sonra koyun on iki parçaya bölünür ve her parçasına “ustukan” denir. Döş, etsiz göğüs kemiği, misafirlere ikram edilmez. “Kuymulçak” (koyunun kuyruk tarafı), bi de “Cambaş” (koyunun arka etli, kemikli tarafı verilir). “Dalı” (koyunun en yumuşak yeri), yaşlılara verilir. Talas’ta misafirlere koyun başı verilir. Çocuklara “şiyrak” (paça, ayaklar) verilir.
Энесиз кыз, никесиз; атасыз уул, жетесиз.Anasız kız, nikahsız gider; atasız oğul, soysuz olur.
💬 Kontrol az olduğu için...
Misafirlik
Сурап бергенче, уруп бер.Sorup vereceğine, vurup ver!
💬 “Yemek ister misin?” diye, misafire sorulmaz.
Сурап ичкен, суу ичкен.Sorup yemek, su içmek gibidir.
💬 Ev sahibine, konuk, “yemek getir” derse, gelen yemek, su gibi tatsız olur.
Аш, ээси менен; баш, мееси менен.Yemek sahibiyle; kelle beyniyle güzel.
Plan, Programlı İş Yapmak
Көрктүүнү көрүп алганча, сүйгөнүңдү сурап ал.Görüp de hoşuna gideni alacağına; sevdiğini, sorup al.
💬 Bilerek, planlı iş yap,...
Балыкты сууга салып коркутпа!Balığı suya salıp korkutma!
Ийлеп ийлеп, итке салба.Yoğurup yoğurup, ite atma!
💬 “Hamursa, atma, emeğine acı; insan ise atma, insana acı.”